Menige professionele zorgverlener is geneigd te werken vanuit kennis die gebaseerd is op ervaring, de ‘automatische piloot’. Je hoeft er niet bij na te denken. Ook intuïtie is zo’n component. Je kunt het niet verklaren, maar voelt feilloos aan hoe het met de cliënt is of hoe dingen zich tot elkaar verhouden en op basis daarvan kun je intuïtief vaststellen wat nodig is.
Deze kennis en intuïtie zijn belangrijke ingrediënten als het gaat om ervaring en een hoge mate van deskundigheid, maar hebben ook nadelen. Zo is deze wijze van gebruik van kennis moeilijk corrigeerbaar en heeft intuïtie de neiging zichzelf te bevestigen, in de zin van ‘zie je wel…’.
Het doorontwikkelen van kennis krijgt daarmee weinig kans.
Kritisch denken is het vermogen om door klinisch redeneren zelfstandig tot weloverwogen beslissingen te komen.
Kritisch denken vereist een objectieve, onderzoekende houding en het systematisch zoeken naar de betekenis van dingen. Bij kritisch denken ben je bereid om je eigen standpunten, opvattingen en overtuigingen uit te leggen, te verdedigen en ook aan te passen. Kritisch denken is een onmisbare vaardigheid van elke professionele zorgverlener.
Hiervoor is het nodig om vaardigheden te ontwikkelen op het gebied van analyseren, evalueren, concluderen, verklaren en zelfstandig handelen.